Wypadki komunikacyjne charakteryzują się ogromną różnorodnością okoliczności z nimi związanych. Nierzadko uczestnicy znajdują się w sytuacjach takich jak podróżowanie z nietrzeźwym kierowcą lub bez zapiętych pasów bezpieczeństwa. To najczęstsze sytuacje, w efekcie których ubezpieczyciel zobowiązany do wypłaty odszkodowania powołuje się na tzw. przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody lub zwiększenia jej rozmiaru. Owo miarkowanie wypłacanych kwot wynika wprost z treści art. 362 kodeksu cywilnego zgodnie z którym „Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.”
Trzeba pamiętać, że przepisy nie wskazują precyzyjnie o jakiego rodzaju „zmniejszenie” chodzi, a zatem z pomocą przychodzi orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym Zastosowanie art. 362 k.c. nie ma zatem charakteru obligatoryjnego. Umniejszenie świadczeń odszkodowawczych jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem, sądu orzekającego. Sąd winien zbadać wszelkie okoliczności sprawy, które przemawiają za, jak i przeciwko zmniejszeniu obowiązku naprawienia szkody. Zastosowanie art. 362 k.c. nie może mieć charakteru automatycznego, wręcz mechanicznego. W uzasadnieniu do wyroku z dnia 3 sierpnia 2006 r. (IV CSK 118/06; LEX nr 369169), Sąd Najwyższy stwierdził, iż „artykuł 362 k.c. traktuje wprawdzie przyczynienie się poszkodowanego, jako okoliczność ograniczającą odpowiedzialność sprawcy szkody, nie można jednak nie dostrzegać, że wyjątkowo - ze względu na okoliczności danego wypadku - zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody pomimo przyczynienia się poszkodowanego może pozostawać w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego."
Trzeba jednak pamiętać, że zgodnie z art. 11 k.p.c. „Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną.” W sprawie klientów kancelarii Sąd I instancji mimo faktu skazania sprawy, ocenił samodzielnie przyczynienie się poszkodowanego ustalając je na 50%, opierając się wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie karnej. Od wyroku złożona została apelacja i w orzeczeniu II instancji Sąd Okręgowy wskazał, że choć faktycznie podniesienie zarzutu przyczynienia było możliwe, to nie można podważyć wyroku karnego skazującego sprawcę i bez dodatkowych dowodów czynić ustalenia niezgodne z prawomocnym orzeczeniem. W efekcie złożonej apelacji przyczynienie zarzucone poszkodowanemu zostało w całości zniesione a sąd zasądził odszkodowanie w pełnej wysokości.
Basiewicz Kasprzyk Kancelaria Radców Prawnych w ramach specjalizacji prowadzi sprawy o odszkodowania i zadośćuczynienia wynikające z wypadków drogowych, przy pracy oraz w rolnictwie oraz reprezentuje klientów w postępowaniach polubownych i sądowych. Zachęcamy do kontaktu poprzez wiadomość e-mail na adres biuro @ basiewiczkasprzyk.pl lub telefonicznie pod nr: (71) 307-02-23.
Autorem niniejszej publikacji niestanowiącej porady prawnej jest Basiewicz Kasprzyk Kancelaria Radców Prawnych Sp. p. z siedzibą we Wrocławiu.
www.basiewiczkasprzyk.pl
